PofoliaPofolia ile paylaşıldı

Heritage· 2026Q1

Biokovo Doğa Parkı'nın Karst Dağ Ortamında Coğrafi Arkeolojik İskan Uygunluğu Modellemesi İçin CBS-ÇOKK ve Makine Öğrenmesi Entegrasyonu

Integrating GIS-MCDA and Machine Learning for Geoarchaeological Habitation Suitability Modeling in the Karst Mountain Environment of Biokovo Nature Park

Silvia Bekavac, Dora Štublin, Fran Domazetović

Kısa özet

XGBoost ve Rastgele Orman modelleri sırasıyla 0.9886 ve 0.9876 AUC skorları elde ederek, Hırvatistan'ın Biokovo Doğa Parkı'nda sınırlı ve kesintili iskan bölgeleri belirledi, özellikle dolinler çevresinde.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Ana noktalar

  • Makine öğrenmesi modelleri (XGBoost, RF), Biokovo Doğa Parkı'nda iskan uygunluğu için yüksek ayrım gücü sağladı (AUC > 0.98).
  • Uygun iskan alanları sınırlı, kesintili ve özellikle dolinler gibi belirli mikro-peyzajlarda yoğunlaşmıştır.
  • Çalışma, 804 referans poligonu ile doğrulanmış 21 kriteri CBS-ÇOKK ve makine öğrenmesi kullanarak entegre etti.
  • Modellenen alanın yalnızca %16.72'si en yüksek iki uygunluk sınıfına girmektedir.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Özet (abstract)

Mountain karst landscapes present major challenges for reconstructing past habitation because suitable environments are spatially fragmented and archaeological remains are often dispersed. This study integrates GIS-based multicriteria decision analysis (GIS-MCDA) and machine learning methods to model habitation suitability in Biokovo Nature Park, Croatia. Twenty-one morphometric, hydrogeomorphological, climatic, and archaeological criteria, together with 804 reference polygons, were used to develop four habitation suitability models: Equal-Weight GIS-MCDA, Analytic Hierarchy Process (AHP) GIS-MCDA, Random Forest (RF), and XGBoost. All models showed strong discrimination on the held-out validation dataset, with AUC values of 0.9152 for Equal Weight, 0.9447 for AHP, 0.9876 for RF, and 0.9886 for XGBoost, although these values should be interpreted within the adopted reference-sample design. The final XGBoost model indicates that favourable habitation environments are limited and spatially discontinuous, with 16.72% of the modelled area falling within the two highest Jenks classes used for cartographic interpretation. Suitable zones are concentrated within distinct karst micro-landscapes, particularly around dolines. The results support the interpretation of Biokovo as a selectively used mountain landscape and demonstrate the potential of combining GIS-MCDA and machine learning approaches for archaeological prospection in Mediterranean and Dinaric karst environments.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Heritage, 2026 · DOI ↗

ÇıkarımlarPremium
Makaleye SorÜcretsiz hesapla

Ücretsiz hesapla devam et

Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.

Web'de ücretsiz devam et

Google ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.

Telefonda:

Space and Planetary ScienceEarth and Planetary Sciences