FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi· 2023
Dünya ve Dil: Dilsel Görelilik Düşüncesinin Felsefi Değerlendirmesi
DÜNYA VE DİL: DİLSEL GÖRELİLİK DÜŞÜNCESİNİN FELSEFİ DEĞERLENDİRMESİ
- 3atıf
- 2023yıl
Kısa özet
Bu çalışma, dilin düşünce üzerindeki etkisini öne süren 'dilsel görelilik' kavramını Humboldt, Sapir ve Whorf'un düşünceleri üzerinden felsefi olarak incelemektedir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- Dilsel görelilik, dilin düşünce süreçlerini etkilediği iddiasını ortaya koyar.
- Humboldt, Sapir ve Whorf gibi düşünürler, dil-düşünce-kültür ilişkisine dair farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir.
- Humboldt dil-düşünce ilişkisini 'eklemlenme' ile açıklarken, Sapir dili düşüncenin kalıbı olarak görmüştür.
- Whorf, dili kültürel bir fenomen olarak ele almış ve düşüncenin dilsel olduğunu savunmuştur.
- 1960'lardan sonra yapılan çok sayıda deneysel çalışma, dilin düşünceye etkisini kesin olarak kanıtlayamamış veya çürütememiştir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Bu çalışmada dilin, düşünce üzerinde etkili olduğu iddia eden “dilsel görelilik” Humboldt, Sapir ve Whorf’un düşünceleri üzerinden, dil-düşünce ve dil-kültür ilişkisi açısından, felsefi olarak ele alınmaktadır. Humboldt dil-düşünce ilişkisini “eklemlenme” kavramıyla açıklar. Sapir dili düşüncenin kalıbı olarak kabul edip davranışlarla ilişkisini tartışır. Whorf ise dili kültürel bir fenomen olarak görürken; düşüncenin dilsel olduğunu söyler. Dil-kültür ilişkisinde Humboldt’un açıklamalarına dayanan “dünya görüşü” kavramı önemlidir. Sapir kültürel deneyimi, toplum ve kavram açısından değerlendirir. Whorf ise “kavramsal sistemler ve dilbilgisi kuralları” açısından değerlendirir. Dilsel göreliliğe son şeklini veren Whorf’tur. 1960’lı yıllardan sonra konuyla ilgili çok sayıda deneysel çalışma yapılmıştır. Ancak ortak bir sonuca ulaşamamıştır. Dilin düşünceye etkisi ne doğrulanabilmiştir ne de yanlışlanabilmiştir. Dilsel görelilikle ilgili teorik tartışmalarsa hâlâ sürmektedir. Makalede bu tartışmalardan hareketle önce Humboldt, Sapir ve Whorf’un görüşleri açıklanmış ardından görelilik, nesnellik, dilin dünya deneyimine etkisi gibi konular tartışılmıştır.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 2023 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Deneysel ve Bilişsel Psikoloji
Experimental and Cognitive PsychologyPsychology