Biology Direct· 2026Q1
Neotropikal zırhlı yayın balığı Harttia'da (Siluriformes, Loricariidae) hızlı cinsiyet kromozomu devri, türleşme ile ilişkilidir
Rapid turnover of sex chromosomes is associated with speciation in Neotropical armored catfish Harttia (Siluriformes, Loricariidae)
- 0atıf
- Q1SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
Çoklu cinsiyet kromozomu sistemlerine (X₁X₂Y, XY₁Y₂) sahip Neotropikal zırhlı yayın balıkları (Harttia), basit XY sistemlerine sahip olanlara göre anlamlı derecede daha yüksek türleşme oranları göstermektedir; bu da hızlı cinsiyet kromozomu devrinin soy çeşitlenmesini yönlendirdiğini düşündürmektedir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- Genom çapında DArTseq verileri, son 10 milyon yılda çeşitlenen üç ana Harttia kladını çözmüştür.
- 443 aday cinsiyet bağlantılı belirteç, X₁X₂Y ve XY₁Y₂ çoklu cinsiyet kromozomu sistemlerinin bağımsız kökenlerini düşündürmektedir.
- Atasal karyotip yeniden yapılandırması, bağımsız düzenlemelerle takip edilen atasal homomorfik bir XY sistemini önermektedir.
- Çoklu cinsiyet kromozomlarına sahip kladlar, basit sistemlere sahip olanlara göre anlamlı derecede daha yüksek türleşme oranları sergilemiştir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Abstract Background The Neotropical armored catfish genus Harttia is an exceptional model for studying sex chromosome evolution, as it harbors the highest diversity of multiple sex chromosome systems known among fishes. However, the evolutionary history of these systems and their contribution to lineage diversification remain unresolved. We generated genome-wide DArTseq data for 17 Harttia species to investigate the origins of sex chromosome turnover, reconstruct phylogenetic and biogeographic history, identify sex-linked markers, and test whether multiple sex chromosomes are associated with increased speciation. Results Genome-wide SNP analyses resolved three major Harttia clades and dated their diversification to the last 10 million years, coinciding with major Neotropical drainage rearrangements. We identified 443 candidate sex-linked markers that suggest independent origins for the X₁X₂Y and XY₁Y₂ multiple sex chromosome systems. Ancestral chromosome-number reconstruction supported an ancestral karyotype of 2n = 58, while integration of candidate sex-linked markers with previous cytogenetic evidence is consistent with an ancestral homomorphic XY system followed by independent chromosome rearrangements generating multiple sex chromosomes in distinct lineages. State-dependent diversification analyses revealed significantly higher speciation rates in clades carrying multiple sex chromosomes than in those with simple systems, suggesting a close association between rapid sex chromosome turnover and lineage diversification. Conclusions Our results provide the first genome-wide evolutionary framework for Harttia , suggesting that multiple sex chromosome systems may be associated with elevated diversification in some Harttia lineages, while highlighting the need for broader genomic and taxonomic sampling to test this association. These findings identify Harttia as a powerful model for investigating how sex chromosome turnover, chromosome evolution, and landscape history jointly shape biodiversity.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Biology Direct, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Bitki Bilimi
Plant ScienceAgricultural and Biological Sciences