GEÇ OSMANLI DÖNEMİ’NDE KADINLAR İÇİN İÇ MEKÂN ÖĞRETİLERİ: BİLGİ YURDU IŞIĞI DERGİSİ ÜZERİNDEN BİR OKUMA

Özet (abstract)

Osmanlı Devleti'nde Tanzimatla başlayan dönüşüm/yenilenme süreci II.Meşrutiyetle birlikte ivmesini artırmıştır.İlk olarak siyasi alanda uygulanan bu yeniliklerin kabul görmesi ancak toplumun bilinçli olmasıyla mümkün olacaktır.Kadının eğitimini önemseyen görüşlerin ortaya çıkmasıyla birlikte, eskiden erkek egemen olan eğitimde, odak artık kadınların eğitimidir.Çünkü kadınların eğitilmesi demek ailenin eğitilmesi, yani toplumun temelden eğitilmesi demektir.Bu sebeple kadınların ve kız çocuklarının eğitimi için okullar, dernekler, dershaneler açılmıştır.Kamuya ait eğitim kurumlarının açılmasının yanı sıra, dönemin yayınları da dönüşüm bilincinin hızla yayılmasında önemli bir araç olmuştur.Bu dönemde yayın hayatına başlayan kadın dergileri de bu anlamda incelenmeye değerdir.1916 yılında kurulan kadınlara özel ilk dershane Bilgi Yurdu Dershanesi ve bu dershanenin yayını olan 1917-1918 yılları arasında yayınlanan Bilgi Yurdu Işığı Dergisi, kadınların eğitimini amaç edinen iki farklı kanadın kesişimi olması sebebiyle önemli bir örneklemdir.Dergide, dershanenin eğitim müfredatında yer almamasına rağmen iç mekân anlatılarının yer aldığı altı adet makale bulunmaktadır.Geç Dönem Osmanlı'da halkın gündelik hayat pratiklerinin değişmesi ev kullanımının değişmesine, böylece evin yeniden düzenlenmesine ve yeni donatıların ev içinde kendine yer bulmasına neden olmuştur.Makalelerde mekân organizasyonu, kadınların kendi kendilerine üretebilecekleri dekoratif nesneleri, bir mobilyanın ev içinde nerede bulunması gerektiği, ev içindeki donatıların malzeme seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiği gibi konular ele alınmıştır.Bu çalışmayla, modernleşmenin bir parçası olarak görülen kadın eğitiminde, iç mekân tasarımı öğretilerinin nasıl inşa edildiği ortaya konulmuştur.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. The journal of academic social science studies/The journal of academic social science, 2025 · DOI ↗