Küresel İslam Finans Sisteminde Katılım Bankacılığı ve Uluslararası Sermaye Akımları: Mevcut Durum, Sorunlar ve Politika Önerileri

Özet (abstract)

Özet: İslami finans sistemi, faiz yasağı, risk paylaşımı, varlığa dayalı finansman ve etik yatırım ilkeleri üzerine inşa edilmiş alternatif bir finansal model olarak son kırk yılda önemli bir gelişim göstermiştir.Küresel finans piyasalarında yaşanan krizler, sürdürülebilir finans anlayışının güçlenmesi ve etik yatırım araçlarına yönelik talebin artması, İslami finans sektörünün uluslararası ölçekte büyümesini hızlandırmıştır.Bu gelişim sürecinde katılım bankaları, yalnızca İslam ülkelerinde değil, aynı zamanda Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya -Pasifik bölgesinde de finansal sistemin önemli aktörlerinden biri hâline gelmiştir.Küresel İslami finans sistemi içerisinde katılım bankacılığının mevcut durumunu değerlendirmek, uluslararası sermaye akımları üzerindeki etkisini incelemek ve sektörün karşı karşıya bulunduğu temel sorunları analiz ederek politika önerileri geliştirmektir.Katılım bankalarının özellikle sukuk piyasaları, altyapı yatırımlarının finansmanı, KOBİ'lerin desteklenmesi ve finansal kapsayıcılığın artırılması yoluyla uluslararası sermaye hareketlerine önemli katkılar sağladığını göstermektedir.Bununla birlikte farklı ülkelerdeki düzenleyici çerçevelerin uyumsuzluğu, standartlaşma eksikliği, likidite yönetiminde yaşanan güçlükler ve nitelikli insan kaynağı yetersizliği sektörün küresel rekabet gücünü sınırlayan temel sorunlar olarak öne çıkmaktadır.Bu kapsamda uluslararası standartların güçlendirilmesi, dijital finans uygulamalarının yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir finans araçlarının geliştirilmesine yönelik politika önerileri sunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: İslami finans, katılım bankacılığı, uluslararası sermaye akımları, sukuk, finansal kapsayıcılık, sürdürülebilir finans.Giriş Finansal sistemler, küresel ekonominin büyümesi, yatırımların finansmanı ve sermaye hareketlerinin yönlendirilmesinde temel bir rol üstlenmektedir.Son yıllarda yaşanan küresel finansal krizler, jeopolitik riskler ve ekonomik belirsizlikler, geleneksel finans sistemlerine alternatif yaklaşımlara yönelik ilgiyi önemli ölçüde artırmıştır.Bu alternatif modeller arasında yer alan İslami finans sistemi, etik ilkeleri esas alan yapısı, reel ekonomiyi destekleyen finansman yöntemleri ve risk paylaşımına dayalı mekanizmalarıyla uluslararası finans literatüründe giderek daha fazla önem kazanmaktadır.İslami finansın temelini oluşturan faiz yasağı (riba), aşırı belirsizlik (gharar) ve spekülatif işlemlerin (maysir) yasaklanması, finansal işlemlerin reel ekonomik faaliyetlerle ilişkilendirilmesini zorunlu kılmaktadır.Bu nedenle katılım bankaları, fon toplama ve fon kullandırma süreçlerinde murabaha, mudaraba, müşareke, icara ve sukuk gibi İslam hukukuna uygun finansman yöntemlerini kullanmaktadır.Bu uygulamalar yalnızca etik finans anlayışını güçlendirmekle kalmamakta, aynı zamanda finansal sistemin istikrarına katkı sağlayabilecek alternatif modeller sunmaktadır.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Sustainable Development, 2026 · DOI ↗