Finansal Teknolojiler ile İslami Finansın Entegrasyonu: İslami Fintek

Özet (abstract)

İslami fintek, finansal teknolojilerin İslami finansın temel ilkeleri ve Şeriat hükümleriyle tam uyum içinde kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Bu yaklaşım, mevcut finansal sistemlere yalnızca teknolojik araçların eklenmesini değil; finansal yeniliklerin etik, hukuki ve dini sınırlar çerçevesinde yeniden tasarlanmasını ifade eden daha derin bir dönüşümü kapsamaktadır. İslami fintek’in işleyişi, belirli normatif ilkeler tarafından yönlendirilmektedir. Faiz (riba), aşırı belirsizlik (gharar) ve spekülatif işlemler (maysir) bu çerçevede kesin biçimde dışlanmaktadır. Ürünler ve dijital platformlar, söz konusu kısıtlar dikkate alınarak tasarlanmakta; faiz temelli getiri mekanizmaları yerine kâr-zarar ortaklığı ve varlığa dayalı finansman modelleri ön plana çıkarılmaktadır. Bu yapı, finansal faaliyetlerin reel ekonomi ile doğrudan ilişkilendirilmesini amaçlamaktadır. Bununla birlikte, İslami fintek yalnızca yasaklı unsurlardan kaçınan reaktif bir yapı olarak ele alınmamaktadır. Giderek artan biçimde, İslam hukukunun yüksek amaçları (makasidü’ş-şeria) doğrultusunda şekillenen proaktif bir yaklaşım benimsenmektedir. Bu yaklaşım, sosyal adaletin güçlendirilmesini, finansal kapsayıcılığın artırılmasını ve etik değer üretiminin finansal sistemin merkezine yerleştirilmesini hedeflemektedir. Blokzincir, yapay zekâ, akıllı sözleşmeler ve veri analitiği gibi çağdaş teknolojiler; murabaha, mudaraba, müşaraka ve sukuk gibi İslami finans araçlarıyla bütünleşik biçimde kullanılmaktadır. Bu entegrasyonun temel amacı, finansal hizmetlerin etkinliğini artırırken İslami normatif çerçevenin korunmasını sağlamaktır. Son olarak, İslami fintek ekosistemi; etik tarama mekanizmaları, sosyal finans araçlarının dijitalleştirilmesi, dini güven temelli kullanıcı ilişkileri ve Şeriat denetimine dayalı yönetişim yapıları aracılığıyla konvansiyonel fintek uygulamalarından belirgin biçimde ayrışmaktadır. Bu unsurlar bir arada değerlendirildiğinde, İslami fintek; teknoloji, finans ve dini normların kesişiminde yer alan kendine özgü ve dinamik bir ekosistem olarak ortaya çıkmaktadır.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Özgür Yayınları eBooks, 2025 · DOI ↗