Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (HÜTAD)· 2021
Uluğ Bey'in Bilim Şehri Semerkant
- 0atıf
- 2021yıl
Kısa özet
Bu çalışma, matematik-astronom hükümdar Uluğ Bey'in Semerkant'ta yarattığı bilimsel iklimi, onun katkılarını, desteklediği alimleri ve kurduğu kurumları incelemektedir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- Uluğ Bey, Semerkant'ta önemli bir bilimsel iklim yaratarak matematik-astronomiye büyük katkılarda bulunmuştur.
- Çalışma, modern öncesi Türk-Moğol hükümdarlarının matematik ve astronomiyi tercih etme nedenlerini araştırmaktadır.
- Kadızâde Rûmî, Gıyaseddîn Cemşîd el-Kâşî ve Ali Kuşçu gibi önemli alimler Uluğ Bey ile ilişkilendirilmiştir.
- Semerkant Medresesi'nin akademik ortamı ve Semerkant Gözlemevi'nin inşası hakkında detaylar sunulmaktadır.
- Uluğ Bey'in yıldız kataloğu Zîc-i Uluğ Bey'in hazırlanışı ve özellikleri incelenmektedir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Öz: Bu çalışmanın temel amacı, Uluğ Bey'in bir bilge hükümdar olarak matematiksel-astronomiye yaptığı büyük katkıya ve onun hükümdarlığı döneminde Semerkand'da ortaya çıkan bilim iklimine ışık tutmaktır.Kuşkusuz, modern çağ öncesinde bir hükümdarın belli bir kentini, kendi devleti ve dönemin diğer devletlerinde yaşayan tüm öğrenciler için bir bilim kenti haline getirmesi tarihçi için son derece önemli ve sıradışı bir gelişmedir.Aynı derecede önemli ve sıradışı diğer bir husus da bu hükümdarın kendisinin bir bilim insanı olmasıdır.Makalede öncelikle neredeyse geleneksel bir yaklaşım olarak modern öncesi dönemde matematik-astronominin Türk-Moğol hükümdarlarınca üstün bulunmasının nedenleri sorgulanmaktadır.Bunun yanında, Kadızâde Rûmî, Giyaseddîn Cemşîd el-Kâşî ve Ali Kuşçu gibi Uluğ Bey'in yakın çalışma arkadaşlarına değinilmiştir.Bu bağlamda, Uluğ Bey'in inşa ettirdiği Semerkand Medresesi'nde ders gören öğrencilerin akademik ortamı ve yaşam koşulları da kaynakların izin verdiği ölçüde tasvir edilmeye çalışılmıştır.Bunun yanında, Semerkand Gözlemevi'nin Uluğ Bey tarafından inşa ettirilmesinin arkasında yatan olası nedenler ve gözlemevinin yapılışı ile iç detaylarına ilişkin dönemin kaynaklarına yansıyan ayrıntılı sayılabilecek çeşitli kayıtlar da çalışmaya dahil edilmiştir.Nihayet, bilge hükümdarımızın ünlü yıldız kataloğu Zîc-i Uluğ Bey'in kaleme alınma süreci ve özellikleri de irdelenmeye çalışılmıştır.Makalede, orijinal kaynakların kılavuzluğunda ilerlemeye çalışılarak esasen Uluğ Bey dönemindeki "zamanın ruhu" yansıtılmaya çalışılmıştır.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (HÜTAD), 2021 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Astronomi ve Astrofizik
Astronomy and AstrophysicsPhysics and Astronomy