PofoliaPofolia ile paylaşıldı

Frontiers in Psychology· 2026Q1

Nitelikleri (Qualia) Yine Sorgulamak: Klasik Kavramı Bir Kenara Bırakmak İçin On Neden

Quining qualia again. Ten reasons

Riccardo Manzotti, Pietro Perconti

Kısa özet

Bu makale, klasik nitelik (qualia) kavramının ciddi açıklayıcı ve ontolojik zorluklarla karşılaştığını savunarak, bu kavramın bir kenara bırakılması için on neden sunmakta ve öznel deneyimin içsel, tarif edilemez zihinsel özelliklere dayanmadığını öne sürmektedir.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Ana noktalar

  • Klasik nitelik (qualia) kavramı, nedensel kararsızlık ve ampirik kanıt eksikliği dahil olmak üzere 10 spesifik zorlukla karşı karşıyadır.
  • Nitelikler (qualia), içsel, tarif edilemez veya içsel bir zihinsel alanda bulunan özel özellikler olarak kabul edilmemektedir.
  • Makale, öznel deneyimin yansıtıcı bir mimari ve iç gözlemin sınırları yoluyla erişilebilir hale geldiğini öne sürmektedir.
  • Yazarlar, deneyimlerin gerçekleştiğini, niteliksel olarak farklılaştığını veya birinci şahıs bakış açısından yaşandığını reddetmemektedir.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Özet (abstract)

Qualia have long occupied a central place in the science and philosophy of consciousness, often invoked as the subjective residue that eludes physical explanation. In this paper, we argue that the classical concept faces serious explanatory and ontological difficulties. We present 10 reasons for setting it aside: (1) its unstable causal status; (2) the regress of the inner observer; (3) the absence of a determinate neuroscientific target; (4) the lack of autonomous empirical evidence for a quale as such; (5) its epistemic redundancy and duplication of properties already attributed to the world; (6) the reflexive architecture that makes experience available in a first-person format; (7) the limits and reconstructive character of introspection; (8) linguistic reification; (9) the apparent immediacy of experience; and (10) the persistence of residual dualist pictures. We do not deny that experiences occur, differ qualitatively, and are undergone from a first-person point of view. We reject the stronger interpretation of those differences as intrinsic, ineffable, immediately self-revealing, and metaphysically private properties located in an inner mental domain.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Frontiers in Psychology, 2026 · DOI ↗

ÇıkarımlarPremium
Makaleye SorÜcretsiz hesapla

Ücretsiz hesapla devam et

Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.

Web'de ücretsiz devam et

Google ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.

Telefonda:

Alan: Felsefe

PhilosophyArts and Humanities