PofoliaPofolia ile paylaşıldı

Nutrients· 2026Q1· Derleme

Yaşa Bağlı Nörodejenerasyonda Sirkadiyen Diyet: Besin Zamanlaması, Uyku ve Mitokondriyal Mekanizmalar

The Circadian Diet in Age-Related Neurodegeneration: Nutrient Timing, Sleep, and Mitochondrial Mechanisms

Cristina Manuela Drăgoi, Alina Nicolae, Ion-Bogdan Dumitrescu

Kısa özet

Diyet yoluyla sirkadiyen hizalamanın yeniden sağlanması, Alzheimer ve Parkinson hastalıklarında nöroproteksiyon için mekanistik bir makullük göstermektedir, ancak klinik kanıtlar yetersizdir.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Ana noktalar

  • Sirkadiyen ritimler ve uyku bozuklukları, Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilidir.
  • Öğün zamanlaması ve diyet kompozisyonu, mitokondriyal metabolizmayı düzenleyen NAD+, sirtuinler ve AMPK'yi etkileyen periferik saatlere sinyal gönderir.
  • NAD+ öncüleri, omega-3'ler ve polifenoller gibi belirli diyet bileşenleri mekanistik bir umut vaat etmektedir.
  • Deneysel kanıtlara rağmen, metabolik iyileştirmeler henüz klinik ortamlarda gösterilmiş nöroproteksiyona yol açmamıştır.
  • Gelecekteki denemelerin sirkadiyen faz değerlendirmesi, kontrollü enerji alımı ve klinik olarak anlamlı nörolojik sonuçları içermesi gerekmektedir.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Özet (abstract)

Circadian rhythms coordinate sleep–wake regulation, endocrine secretion, nutrient handling and cellular energy metabolism. Circadian and sleep disturbances are associated with metabolic and cardiovascular morbidity and with neurodegenerative disorders, particularly Alzheimer’s disease (AD) and Parkinson’s disease (PD), although whether restoring circadian alignment modifies neurodegeneration remains uncertain. This narrative review examines chrononutrition within the broader context of sleep regulation, physical activity and circadian care, distinguishing evidence from cellular and animal models, observational studies and clinical trials. Meal timing and dietary composition act as signals to peripheral clocks, while NAD+, sirtuins and AMP-activated protein kinase link nutrient availability with clock regulation and mitochondrial metabolism. We appraise time-restricted eating, protein distribution, NAD+ precursors, tryptophan- and melatonin-containing foods, magnesium, omega-3 fatty acids, polyphenols and fermentable fiber. Experimental findings provide mechanistic plausibility, but metabolic improvements and target engagement have not translated into demonstrated neuroprotection. Clinical application must account for levodopa–protein interactions, undernutrition, frailty and sarcopenia. Adequately powered trials with circadian-phase assessment, controlled energy intake and clinically meaningful neurological outcomes are required before a “circadian diet” can be established as a disease-modifying intervention.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Nutrients, 2026 · DOI ↗

ÇıkarımlarPremium
Makaleye SorÜcretsiz hesapla

Ücretsiz hesapla devam et

Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.

Web'de ücretsiz devam et

Google ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.

Telefonda:

Alan: Endokrin ve Otonom Sistemler

Endocrine and Autonomic SystemsNeuroscience