Cell Death and Disease· 2025Q1· Derleme
İskemik İnme Patofizyolojisini ve İyileşmesini Metabolik Yeniden Programlama Yönlendiriyor
Metabolic reprogramming in ischemic stroke: when glycolytic overdrive meets lipid storm
- 69atıf
- Q1SCImago
- 2025yıl
Kısa özet
İskemik inme, akut glikoliz aşırı yüklenmesinin lipid peroksidasyonu ile çarpıştığı, nöroinflamasyona ve defisite neden olan metabolik bir krizle tetiklenir. Bu süreç beyin-çevre organlar arası etkileşimi içerir ve zamansal olarak farklılaşan hedeflenebilir fazlarda ilerler.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- İskemik inme patofizyolojisi, akut glikoliz ve lipid peroksidasyonunu içeren bir metabolik krizle birleşir.
- Beyin-çevre organ etkileşimi (karaciğer, yağ dokusu, bağırsak) inme sonuçlarını önemli ölçüde etkiler.
- MRIS, belirli metabolik olaylarla zamansal olarak farklılaşan akut, subakut ve kronik fazlarda ilerler.
- Hücre tipine özgü hassasiyetler (astrositik lipid damlacıkları, mikroglial süksinat) ve metabolik düğümler belirlenmiştir.
- MRIS'in zamansal farklılaşması, LDHA inhibisyonu ve NAD+ kurtarma gibi müdahaleler için terapötik pencereler tanımlar.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Abstract Ischemic stroke, a leading cause of global disability and mortality, remains inadequately treated beyond reperfusion, with persistent translational failures in neuroprotection. We posit metabolic reprogramming in ischemic stroke (MRIS) as the unifying pathophysiological driver, where acute compensatory glycolysis collides with enzymatic lipid peroxidation to ignite neuroinflammation and early deficits. This metabolic crisis transcends neuron-centric models, integrating single-cell heterogeneity with bidirectional brain-peripheral crosstalk: hepatic ketogenesis releases neuroprotective β-hydroxybutyrate; adipose lipolysis fuels inflammatory storms; and gut dysbiosis disrupts barrier integrity, amplifying neuroinflammation. MRIS progresses through temporally stratified phases. An acute glycolytic-excitotoxic crisis and nicotinamide adenine dinucleotide (NAD + ) depletion trigger neuroimmune dysfunction. Subacute lipid peroxidation cascades trigger ferroptosis and microglial polarization, whereas chronic-phase recovery of executive networks is scaffolded by sirtuin-mediated mitochondrial biogenesis and the interplay between adenosine monophosphate-activated protein kinase (AMPK) and mechanistic target of rapamycin (mTOR). Spatial metabolomics and single-cell omics decode cell-type-specific vulnerabilities, revealing astrocytic lipid droplets, microglial succinate accumulation, and neuron-glia lactate shuttles as targetable nodes. Chronobiology further dictates therapeutic windows: lactate dehydrogenase A (LDHA) inhibition mitigates hyperacute acidosis, while NAD + salvage pathways optimize chronic mitochondrial plasticity. We propose that metabolic reprogramming is a central amplifier of both ischemic injury and recovery, linking cerebral vascular occlusion to systemic organ dysfunction. By reframing stroke within a vascular-metabolic continuum, MRIS shifts the paradigm from a neuron-centric view to one of systemic bioenergetic failure, accounting for past translational gaps and opening pathways for precision therapies, from pentose phosphate pathway modulation to nanoparticle-based metabolite delivery and microbiome interventions. In this framework, metabolic plasticity becomes not just a consequence but a therapeutic target, transforming stroke from an untreatable vascular event to a modifiable metabolic disorder.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Cell Death and Disease, 2025 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Gelişimsel Sinirbilim Nöroloji (Sinirbilim)
NeurologyNeuroscienceDevelopmental Neuroscience