PofoliaPofolia ile paylaşıldı

Engineering Science and Technology an International Journal· 2026Q1

Genetik algoritma ile sıvı yük taşımacılığı için sevkiyat planlaması optimizasyonu

Genetic algorithm-based optimization for multi-resource dispatch planning in liquid freight transportation

Zeynep Haber, Hüseyin Haklı, Bilal Ervural, Harun Uguz

Kısa özet

Gıda Zinciri Tabanlı Çoklu Ebeveyn Seçimi (FCBS-MP) mekanizmasına sahip yeni bir Genetik Algoritma (GA), sıvı yük taşımacılığında sevkiyat planlama maliyetlerini %98'e kadar azaltıyor.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Ana noktalar

  • Sıvı yük taşımacılığında çoklu kaynak sevkiyat planlaması için entegre bir optimizasyon çerçevesi geliştirildi.
  • Çözüm çeşitliliğini ve yakınsama hızını artırmak için Genetik Algoritma (GA) içinde yeni bir Gıda Zinciri Tabanlı Çoklu Ebeveyn Seçimi (FCBS-MP) mekanizması tanıtıldı.
  • Model, kaynakların dengeli kullanımını sağlarken, gecikmiş atama cezaları ve yakıt tüketimi dahil toplam maliyetleri en aza indirir.
  • FCBS-MP, manuel planlamaya göre sürücü-mesafe dengesizliğinde %63'e, ISO-tank kullanım dengesizliğinde %85'e ve sözleşme ihlallerinde %94-98'e varan oranlarda azalma sağladı.
  • Geleneksel GA çaprazlama operatörlerinden daha iyi performans göstererek sürücü ve araç-mesafe dengesizliğini sırasıyla yaklaşık %49 ve %38 azalttı.

Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.

Özet (abstract)

Efficient dispatch planning is critical in liquid freight transportation, where multiple resources—drivers, vehicles, trailers, and ISO tank containers—must be optimally assigned to transportation requests while considering operational constraints and regulatory requirements. To address this challenge, this study develops an integrated optimization framework that combines a Mixed-Integer Linear Programming (MILP) model with an enhanced Genetic Algorithm (GA), incorporating a novel Food Chain-Based Multi-Parent Selection (FCBS-MP) mechanism to improve solution diversity and convergence speed. The model minimizes total costs, including delayed assignment penalties and fuel consumption, while ensuring balanced utilization of available resources. Extensive experimental results on real-world datasets of varying scales, with 30 independent runs per setting, demonstrate that FCBS-MP significantly improves dispatch planning performance. Relative to manual expert planning, FCBS-MP achieves up to a 63% reduction in driver-distance imbalance and up to an 85% reduction in ISO-tank utilization imbalance, together with a 94–98% reduction in contractual short-haul quota violations in the medium and large instances. Relative to the average performance of conventional crossover operators, it reduces driver- and vehicle-distance imbalance by approximately 49% and 38%, respectively. These results demonstrate the effectiveness and stability of the proposed approach, particularly for large-scale logistics instances, and support GA-based optimization as a scalable and robust alternative for complex multi-resource dispatch planning in liquid freight transportation.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Engineering Science and Technology an International Journal, 2026 · DOI ↗

ÇıkarımlarPremium
Makaleye SorÜcretsiz hesapla

Ücretsiz hesapla devam et

Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.

Web'de ücretsiz devam et

Google ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.

Telefonda:

Alan: Endüstri ve İmalat Mühendisliği

Industrial and Manufacturing EngineeringEngineering