Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı ve Rus Ortodoks Kilisesi Karşılaştırması: Din ve Devlet İlişkileri

Özet (abstract)

ÖZ Osmanlı Devleti’nin resmi olarak son bulmasından sonra cumhuriyet kadrolarının yürütmüş olduğu yeni bir modernleşme hareketi başlamıştır. Tüm modernleşme hareketlerin özünde ise laiklik bilinci var olmuştur. Toplumla ilişkili olan her konuda önemli değişimler yaşanmıştır. Değişim yaşayan kurumların en başında ise eğitim kurumları ve dini kurumlar gelmiştir. Türk modernleşmesinin önemli kurumlarından biri olan Diyanet İşleri Başkanlığı kurulduğu günden beri önemli tartışmaların merkezinde yer almıştır. Özellikle laiklik, özerklik, riyaset, kapsam ve kimlik konularında katı eleştirilerin merkezinde bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı üzerindeki tartışmalar güncelliğini korumaktadır. Kurum kimliği hala din ve devlet ilişkilerin de bir sorun olarak algılanmaktadır. Din ve devlet ilişkilerinde temel aktör olan benzer bir kurum da Rus Ortodoks Kilisesi’dir. Rus Ortodoks Kilisesi Bolşevik devriminden sonra komünist ideolojinin kıskacında kalmıştır. SSCB’nin dağılmasından sonra ise Rus Ortodoks Kilisesi için daha farklı bir süreç başlamıştır. Bu çalışmada özellikle Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın işleyişi ve konumu incelenerek, Rus Ortodoks Kilisesi ile bir karşılaştırma yapılacak, mevcut uygulamaların toplumsal ve siyasal boyutları analiz edilecektir. Son noktada kurum kimliği, toplumsal uyum ve mevcut sorunların aşılması için gereken adımlar noktasında önerilerde bulunulacaktır.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. DergiPark (Istanbul University), 2021 · DOI ↗