Neuroscience & Biobehavioral Reviews· 2026Q1· Derleme
Nörogelişimsel Bozukluklarda ve Risk Altındaki Durumlarda Duyusal İşleme ve Yürütücü İşlevler Etkileşimi: Sistematik Gözden Geçirme ve Meta-Analiz
Sensory Processing and Executive Functioning Interaction in Neurodevelopmental Disorders and At-Risk Conditions: A Systematic Review and Meta-analysis
- 0atıf
- Q1SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
Nörogelişimsel bozuklukları (NDB'ler) veya risk altındaki durumları olan çocuklarda duyusal işlemeyi (DP) ve yürütücü işlevleri (Yİ) ilişkilendiren anlamlı orta düzeyde bir etki büyüklüğü (d=.58) ortaya koyan 30 çalışmanın (N=~2000) meta-analizi.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- 30 çalışmanın meta-analizi, NDB'leri veya risk altındaki durumları olan çocuklarda duyusal işlem ile yürütücü işlevler arasındaki korelasyon için anlamlı, orta düzeyde bir etki büyüklüğü (d=.58) buldu.
- Duyusal işlem ölçümleri, yürütücü işlevlerdeki varyansın istatistiksel olarak %28-71'ini açıkladı.
- Performansa dayalı değerlendirme yöntemleri, anket tabanlı ölçümlere kıyasla daha yüksek ilişki gücü ve daha düşük heterojenlik gösterdi.
- Atipik duyusal profiller, tipik profillere kıyasla yürütücü işlev performansı açısından orta ila büyük farklılıklarla (η² =.10-.34) ilişkiliydi.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
This systematic review and meta-analysis investigated the relationship between sensory processing (SP) and executive functioning (EF) in children and adolescents (ages 0-18) diagnosed with neurodevelopmental disorders (NDDs) or at-risk conditions, such as prematurity and genetic syndromes. Adhering to PRISMA guidelines, the results of 30 peer-reviewed studies were analyzed by qualitative and quantitative analyses to evaluate the strength and nature of these associations. The findings revealed a consistent and significant correlation between SP and EF, with effect sizes (r) ranging from r =.19 to r =.77. Meta-analytic synthesis confirmed a medium effect size (d =.58). While substantial heterogeneity was observed (I^2 = 82.9%), it was not moderated by the specific diagnosis of NDDs, age, EF component or correlation adjustment status. Notably, assessment modality served as a significant moderator: performance-based measures demonstrated higher associative strength and lower heterogeneity compared to questionnaire-based or combined assessment. Regression models indicated that SP measures statistically accounted for a substantial portion of EF variance (28-71%), while comparative analyses showed moderate-to-large differences in EF performance (η² =.10-.34) between typical and atypical sensory profiles. Furthermore, mediation analyses suggested significant indirect associations involving EF, particularly emotion regulation and inhibitory control, in the relationship between sensory processing and adaptive and functional outcomes. The evidence underscores a robust interdependence between sensory processing and executive functions in clinical and at-risk pediatric populations. These findings highlight the potential relevance of considering both sensory and executive domains in assessment and intervention planning.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Nöropsikoloji ve Fizyolojik Psikoloji
Neuropsychology and Physiological PsychologyPsychology