Qualitative Inquiry· 2026Q1
Standart Üzerinden Eğitim, Standartla Yargılama: İnsan-Büyük Dil Modeli Ortak Üretiminde Kıyaslama Paradoksu ve Doğrulamanın İmkansızlığı
Training on the Standard, Judged by the Standard: The Benchmarking Paradox and Validation’s Impossibility in Human-LLM Co-Production
- 0atıf
- Q1SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
Nitel araştırmalarda Büyük Dil Modeli (BDM) doğrulaması, BDM'lerin insan metinleri üzerinde eğitilmesi ve araştırmacıların çıktıları aynı insan yorumuna karşı doğrulaması nedeniyle yapısal olarak imkansızdır, bu da dairesel bir süreci 'kıyaslama paradoksu' olarak adlandırır.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- Nitel araştırmalarda BDM doğrulaması, insan metinleri üzerinde eğitim ve insan yorumuna karşı doğrulama arasındaki döngüsellik nedeniyle 'kıyaslama paradoksu' ile karşı karşıyadır.
- Süreç, taklitçi tekrarlama, işlev/anlam ölçülemezliği ve epistemik otorite yeniden dağılımını içerir.
- BDM ortak üretimi, teknik söylemle gizlenen mevcut bilgi hiyerarşilerini güçlendirebilir.
- GPT-5'in kendi yerel çevirilerinin meta-analizi, hesaplamalı okunabilirliği belirleyen hizalama önceliklerini ve hangi seslerin analiz edilebilir sayıldığını ortaya koymaktadır.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
I built validation frameworks for Large Language Model (LLM) use in qualitative research and discovered that the more rigorously I validated, the more impossible validation became. This article theorises structural impossibility as the benchmarking paradox : LLMs train on human-generated text, then researchers validate outputs against human interpretation, which was the training source. Human interpretation functions simultaneously as training data, evaluation standard and outcome judged. Through diffractive reading of an empirical encounter where ChatGPT analysed policy texts, including vernacular translations it generated, I develop three theoretical coordinates: mimetic recursion (exposing circular validation), function/meaning incommensurability (revealing interpretation’s always-already hybrid nature) and epistemic authority redistribution (showing how computational infrastructure stratifies whose knowledge production counts). Empirically, GPT-5’s sophisticated meta-analysis of its own vernacular renderings exposes alignment priors determining computational legibility: whose voices register as analysable, which linguistic forms count as legitimate and what inquiries remain thinkable. The article argues that co-production through LLMs does not democratise qualitative research – it risks amplifying existing hierarchies while obscuring their operation through technical discourse. Rather than pursuing impossible validation, qualitative research should ask whose interpretive labour trained the pattern, contest whose interests human-LLM assemblages serve and demand that computational mediation generates epistemic and linguistic justice rather than reproducing the hierarchies it obscures.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Qualitative Inquiry, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Genel Sosyal Bilimler
General Social SciencesSocial Sciences