International Journal of Inclusive Education· 2026Q1
Uygulamada kapsayıcı eğitim bir yasal hak olarak: eşitlik yargılaması ve Türkiye'de engelliliğe dayalı ayrımcılık
Inclusive education as a legal right in practice: equality adjudication and disability-based discrimination in Türkiye
- 0atıf
- Q1SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
Türkiye'de İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), eğitimde engelliliğe dayalı ayrımcılığı yargılama konusunda karmaşık bir tablo sergilemekte, bazı durumlarda ayrımcılığı kabul ederken, çoğu zaman ihlal olmadığına karar vermekte veya davaları usuli gerekçelerle kapatmaktadır.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- TİHEK, 2018-2025 yılları arasında eğitimde 61 engelliliğe dayalı ayrımcılık davasını karara bağlamıştır.
- TİHEK kararlarının önemli bir kısmı ihlal olmadığı yönünde sonuçlanmış veya usuli olarak kapatılmıştır.
- TİHEK'in içtihatlarında hak temelli yaklaşım ile usuli uyuma bağlılık arasında ikili bir yorumlama eğilimi görülmektedir.
- Kurumun yaklaşımı, dolaylı ayrımcılığın yeterince tanınmasını engellemekte ve makul uyum ile ayrıştırıcı alternatifleri karıştırmaktadır.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Inclusive education is widely recognized as a fundamental human right under international law, yet persistent gaps remain between legal commitments and everyday educational practice. This article examines how the Human Rights and Equality Institution of Turkey (TİHEK) adjudicates disability-based discrimination in education through a qualitative analysis of 61 published decisions issued between 2018 and 2025. The analysis focuses on complaints involving school admission, Individualized Education Programs (IEPs), reasonable accommodation, accessibility, and dignity-related harms. The findings reveal a mixed adjudicatory pattern. While TİHEK has recognized disability-based discrimination in a number of cases, a larger proportion of decisions concluded with findings of no violation or were closed on procedural grounds. The analysis identifies a dual interpretive trajectory in TİHEK’s jurisprudence. In some decisions, the Institution adopts a rights-based approach aligned with the CRPD, recognizing exclusion and inaccessibility as forms of discrimination. In others, however, it defers to procedural compliance, institutional discretion, and narrow interpretations of equality. These patterns contribute to the under-recognition of indirect discrimination and blur the distinction between reasonable accommodation and segregated alternatives. The findings highlight the importance of CRPD-aligned adjudicatory reasoning to ensure that inclusive education operates as a lived right rather than a conditional policy aspiration.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. International Journal of Inclusive Education, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Hukuk
LawSocial Sciences