Frontiers in Artificial Intelligence· 2026Q1
SpectralGuard: İlaç Tedarik Zincirlerinde Yapay Zeka Açıklanabilirliğinin Geçerliliğini Sertifikalandırma
SpectralGuard: a Spectrally grounded λ-SHAP framework for XAI validity certification in pharmaceutical supply chain networks
- 1atıf
- Q1SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
SpectralGuard, ilaç tedarik zinciri hipergraflarının Fiedler özdeğeri (λ₂) kullanarak SHAP gibi açıklanabilir yapay zeka (XAI) yöntemlerinin geçerliliğini sertifikalandıran yeni bir çerçeve sunar ve %70,4–89,2 oranında atıf MSE azalması gösterir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- λ₂ → 0, tedarik zincirlerindeki permütasyon tabanlı XAI başarısızlığı için kanıtlanmış yeterli bir koşuldur.
- SpectralGuard, denetlenebilirliği bir yanlılık-varyans maliyetiyle sürdürmek için λ-SHAP'ta λ₂(t)'yi çekme ağırlığı olarak kullanır.
- Olasılıksal bir geçerlilik sertifikası V(t), dört spektral metriği SHA-256 kurcalamaya dayanıklı kanıtla birleştirir.
- Oracle deneyleri, yönetim rejimleri boyunca %70,4–89,2 oranında atıf MSE azalması göstermiştir.
- Spektral kapı, ağ çökmesinin klasik temellere göre 19 iş günü öncesinden erken uyarı tespitini sağlar.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Permutation-based explainability methods such as SHAP are central to regulatory compliance in AI-governed pharmaceutical supply chains across Sub-Saharan Africa, yet their validity depends on a structural property that existing frameworks do not monitor: the algebraic connectivity of the supply hypergraph, quantified by the Fiedler eigenvalue λ 2 . We prove that λ 2 → 0 is a sufficient condition for permutation-based XAI failure (Theorem 3.5): no increase in sampling effort can recover validity once network connectivity collapses. We introduce SpectralGuard, demonstrated on a calibrated synthetic DGP driven by real Eskom load-shedding and SARB ZAR/USD records ( n = 3, 227 business days, 2014–2026); all spectral results are from the synthetic hypergraph. λ-SHAP shrinks attributions toward a fluid-regime prior using λ 2 ( t ) as the shrinkage weight, maintaining auditability at an explicit bias–variance cost (Remark 3.12). A probabilistic validity certificate V ( t ) combines four spectral metrics with SHA-256 tamper-evidence. An oracle experiment ( B = 500, Seed = 2,026) demonstrates 70.4–89.2% attribution MSE reduction across governance regimes. The spectral gate is the decisive ablation component. In the synthetic DGP, early-warning detection leads classical baselines by 19 business days (λ c alert preceding the λ m crossing). Field validation on real CCMDD procurement data is planned for 2027 (PLMIF-2). A nine-step DHIS2 integration pathway supports SDG 3, 9, 13, and 16.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Frontiers in Artificial Intelligence, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Yapay Zeka
Artificial IntelligenceComputer Science