Sivil Toplum Kuruluşlarının Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan Beklentileri

Özet (abstract)

Bu çalışma, Türkiye’de din eğitimi alanında görüş bildiren sivil toplum kuruluşlarının (STK) Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) ve hizmetleri hakkındaki değerlendirmelerini, yayınlarının analizi yoluyla belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma modeli çerçevesinde tasarlanmıştır. Örnekleme sürecinde, DİB hakkında görüş beyan eden STK’lar amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve çalışma maksimum çeşitlilik örneklemesi tekniği ile yapılandırılmıştır. Geçerlilik ve anlamlılık ilkeleri doğrultusunda değerlendirilen bulgular, konularına göre yorumlanarak kategorize edilmiştir. STK raporları “doküman analizi” yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın geçerliliğini ve güvenilirliğini desteklemek amacıyla, çalışmanın evrenini oluşturan ve farklı siyasal ve toplumsal kesimleri temsil eden STK’lara yer verilmiştir. STK’lar, ibadethane ve Kur’an kurslarının yapımı, bakımı ve onarımı süreçlerinde ayni ve nakdi yardımlarla DİB faaliyetlerine katkıda bulunmaktadır. Araştırmada, DİB’in statüsü, personel yeterlilikleri, faaliyetleri, yayınları, eğitim hizmetleri ve cuma hutbeleri gibi temel konularla ilgili çeşitli görüş ve değerlendirmelerin ifade edildiği belirlenmiştir. Örneklem grubundaki her STK’nın tüm konular hakkında görüş bildirmediği tespit edilmiştir. Yaygın Eğitimciler Derneği (YEKDER), tüm konu başlıklarında görüş beyan etmiştir. Tüm STK’ların DİB personeli ile ilgili görüşlerini ifade ettikleri görülmüştür. Tartışma bölümünde, STK’ların bu görüşleri din eğitimi literatürübağlamında değerlendirilmiştir. DİB merkez teşkilatındaki dönüşümler ve DİB kanunundaki değişiklikler, toplumsal taleplerin bir yansıması olarak yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde ise, toplumun farklı kesimlerinin bu dönüşümler ve DİB’in yasallaşma süreci hakkındaki değerlendirmelerinin bilinmesinin, din eğitimi hizmetlerine nasıl yansıyacağı vurgulanmıştır.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 2025 · DOI ↗