Google Akademik nasıl kullanılır? Ücretsiz tam metin, uyarılar ve sınırları
Google Akademik (Google Scholar), akademik literatürde arama yapmanın en yaygın ve en kolay yoludur: ücretsizdir, kayıt istemez ve neredeyse her şeyi bulur. Sorun bulmak değil, bulduğun yüz bin sonucun içinden doğru olanı seçmektir. Bu yazı, arama kutusunun yanında duran ve çoğu kişinin hiç kullanmadığı birkaç özelliği anlatıyor.
Arama kutusunu daha iyi kullanmak
- Tırnak: “çalışan bağlılığı” yazarsan bu iki kelimenin yan yana geçtiği sonuçları alırsın; tırnaksız yazarsan ikisinin ayrı ayrı geçtiği her şeyi.
- Yazar: author:"A Yılmaz" biçimi yalnızca o yazarın çalışmalarını getirir. Sık kullanılan soyadlarda kurum adını da ekle.
- Dergi: source:"Psychological Bulletin" yalnızca o dergide çıkanları gösterir.
- Başlıkta geçsin: intitle:meta-analiz kelimenin başlıkta geçtiği sonuçlara daraltır; derleme ve meta-analiz ararken en hızlı filtre budur.
- Yıl aralığı: Sol menüden “Tarihe göre” seçeneği. Güncel durumu tararken son üç yıl, alanın temel taşlarını ararken sınırsız.
Bu filtrelerin hepsi aynı sorguda birleşebilir. “Yüz bin sonuç”u “yirmi sonuç”a indiren şey, arama kutusuna daha çok kelime yazmak değil, bu filtrelerdir.
“Tüm sürümler”: ücretsiz kopyayı bulmanın en kısa yolu
Her sonucun altında küçük bir “Tüm N sürüm” bağlantısı vardır. Aynı makalenin Google’ın bulduğu bütün kopyalarını listeler: yayıncı sayfası, üniversite arşivi, ön baskı sunucusu, yazarın kendi sitesi. Yayıncı sayfası ücretliyse bu listedeki bir başka kopya çoğu zaman ücretsizdir. Sağda görünen [PDF] bağlantısı da aynı işi yapar; Google ücretsiz bir tam metin bulduysa oraya koyar.
Atıf takibi: makaleden ileriye gitmek
Her sonucun altındaki “Alıntılanma sayısı: N” yalnızca bir sayı değil, bir bağlantıdır. Tıklayınca o makaleye atıf yapan bütün çalışmaları görürsün. Bu, literatürde ileriye doğru gitmenin yoludur: kaynakça seni geçmişe götürür, atıf listesi geleceğe. Bir alanda beş yıl önceki temel makaleyi bulduysan, ona atıf yapanları taramak o alanın bugününü verir.
Aynı listede “Alıntı yapan makaleler içinde ara” kutusu da vardır; yüzlerce atıfı bir anahtar kelimeyle daraltır.
Uyarılar: aramayı senin yerine tekrarlatmak
Sol menüdeki “Uyarılar” ile bir sorguyu kaydedersin; Google yeni sonuç çıktıkça e-posta gönderir. Bir yazarın yeni yayınları, bir makaleye yeni atıflar ya da bir anahtar kelime için işe yarar. Sınırı: uyarı sayısı arttıkça gelen kutusu literatür taramasına dönüşür ve okunmaz olur. Üç-dört uyarıdan fazlasını nadiren sürdürebilirsin.
Kütüphane bağlantısı ve dışa aktarma
Ayarlar’daki “Kütüphane bağlantıları” bölümüne üniversiteni eklersen, kurumunun abone olduğu dergilerdeki makaleler sonuçların yanında “Tam metin @ Üniversite” bağlantısıyla görünür. Alıntı biçimlendirme (APA, MLA, Chicago) her sonucun altındaki tırnak simgesinden, BibTeX ve RIS dışa aktarma da aynı yerden yapılır.
Google Akademik’in göstermediği şey
Google Akademik bir makalenin var olduğunu ve kaç atıf aldığını söyler; iyi olup olmadığını söylemez. Dergi yağmacı olsa da listelenir, atıf sayısı alanlar arasında kıyaslanamaz (matematikte 40 atıf olağanüstü, moleküler biyolojide sıradan olabilir) ve sonuç sıralaması büyük ölçüde atıf sayısına dayandığı için eski makaleler hep üstte durur.
Bu boşluğu kapatmak için dergi çeyreği, SJR ve FWCI gibi sinyallere bakman gerekir; ne söyleyip ne söylemediklerini ayrı bir yazıda anlattık. Pofolia bu sinyalleri her kartta gösterir ve makaleyi Türkçe özetiyle sunar; Google Akademik ise bulma işini yapar. İkisi rakip değil, sıralı iki adımdır: Google Akademik ile bul, kalite sinyaliyle ele, özetle seç.
Türkçe literatür için ek not
Türkçe makalelerde Google Akademik iyi çalışır ama eksiksiz değildir. DergiPark ve TR Dizin doğrudan taranmalıdır; özellikle sosyal bilimlerde Google’ın hiç görmediği dergiler vardır. Bir alana yeni giriyorsan hangi makalelerle başlaman gerektiğini ayrı bir yazıda anlattık.