Q1 dergi nedir? Dergi çeyreği, SJR ve etki faktörü
“Q1 dergide yayınladım” akademik CV’lerin en sık cümlelerinden. Kısa cevap: Q1, derginin kendi kategorisinde en çok atıf alan ilk %25’lik dilimde olmasıdır. Uzun cevap, hangi listeye baktığına bağlı.
Çeyrek nasıl hesaplanır?
Bir konu kategorisindeki dergiler bir atıf ölçütüne göre sıralanır ve dörde bölünür: ilk %25 Q1, sonraki dilimler Q2, Q3, Q4. Yani Q1 mutlak bir kalite damgası değil, kategori içindeki göreli sıradır; 40 dergilik bir kategoride 10 dergi Q1’dir.
İki liste, iki çeyrek
Türkiye’de doçentlik ve teşvik başvurularında çoğunlukla Web of Science’ın JCR çeyreği (etki faktörüne göre) istenir. SCImago (SJR) ise Scopus verisine dayanır ve daha fazla dergiyi kapsar. Aynı dergi JCR’de Q2, SCImago’da Q1 olabilir — ikisi de doğrudur, farklı listelerdir. Başvuru yaparken hangisinin istendiğini belgeden oku.
Etki faktörü ve SJR ne ölçer?
Etki faktörü: derginin son iki yılda yayımladığı makalelere bu yıl yapılan atıfların o makale sayısına bölümü. SJR aynı fikrin ağırlıklı hâli: prestijli dergilerden gelen atıf daha çok sayılır, derginin kendine atıfı sınırlanır. İkisi de derginin ortalamasıdır; içindeki tek bir makalenin kaç atıf aldığını söylemez.
Q1 derginin söylemediği şey
Bir Q1 dergideki makalelerin önemli bir kısmı yıllar sonra bile az atıf alır; Q3 bir dergide alanı değiştiren bir makale çıkabilir. Dergi çeyreği kapıdaki sinyaldir; makalenin kendi atıf sayısı ve alan-normalize etkisi (FWCI: 1,0 = dünya ortalaması) asıl ölçüdür. Üçünü yan yana okumayı kalite sinyalleri yazısında anlattık.
Pofolia bunu nasıl gösteriyor?
Her makale kartındaki dergi çeyreği ve SJR, SCImago’nun herkese açık yıllık listesinden gelir (dergi birden fazla kategoride yer alıyorsa en iyi çeyreği); atıf sayısı ve FWCI ise OpenAlex’ten. Bu yüzden Pofolia’daki “Q1”, SCImago’nun Q1’idir — doçentlik dosyası için JCR çeyreğini ayrıca kontrol et. Alan sayfalarında (örneğin psikoloji) o alanın en çok atıf alan makalelerinin yüzde kaçının Q1 dergide çıktığını da görürsün.
Çeyrek nasıl sorgulanır?
- SCImago Journal Rank (scimagojr.com): dergi adı ya da ISSN ile ara; kategori bazında çeyrek ve SJR — ücretsiz.
- Web of Science JCR: üniversite kütüphanesinin aboneliğiyle; etki faktörü ve JCR çeyreği burada.
- Dergi kendi sitesinde “Q1” yazıyorsa hangi yılın hangi listesi olduğunu ara — yıl ve kategori vermeyen ibare bilgi değildir.