International Journal of Biomathematics· 2026Q2
Sığır ve Yabani Kuşlar Arasında Yüksek Patojenik Avian Influenza (HPAI) Bulaşmasının Matematiksel Modeli
A mathematical model of HPAI transmission between dairy cattle and wild birds with environmental effects
- 1atıf
- Q2SCImago
- 2026yıl
Kısa özet
Yeni bir matematiksel model, sığırlardaki HPAI bulaşmasının azaltılmasının, diğer müdahalelerden daha fazla salgın yükü azaltarak en etkili kontrol stratejisi olduğunu ortaya koyuyor.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Ana noktalar
- Sığır, yabani kuşlar ve çevre arasındaki HPAI bulaşmasını simüle etmek için bir matematiksel model geliştirildi.
- Sığırdan-sığıra bulaşma, sığır iyileşmesi, çevresel bulaşma ve çevresel viral bozunma, HPAI yayılımını etkileyen ana faktörler olarak belirlendi.
- Sığırlar arasındaki bulaşmanın azaltılması, genel salgın yükünü düşürmek için en etkili stratejidir.
- Çevresel bulaşma bir yükseltici görevi görür, bu da çevresel ve sığırlara odaklı müdahalelerin birleşimini en etkili hale getirir.
Yapay zekâ ile başlık ve abstract'tan üretildi; tam metin okunmaz.
Özet (abstract)
Highly pathogenic avian influenza (HPAI), particularly H5N1, poses an increasing threat at the wildlife–livestock–environment interface, with recent detections in dairy cattle motivating mechanistic models that capture multi-host transmission and environmental persistence. We develop and analyse a deterministic compartmental model for HPAI transmission among cattle, wild birds, and a shared contaminated environment. The model combines an SEIR structure for cattle with an SIR framework for wild birds and includes an environmental reservoir mediating indirect transmission. We establish positivity and boundedness, characterise disease-free and endemic equilibria, derive the basic reproduction number [Formula: see text], and analyse equilibrium stability. Numerical simulations explore threshold dynamics, robustness to initial conditions, time-to-peak patterns, and parameter-driven changes in disease trajectories. Global sensitivity analysis using Latin Hypercube Sampling and Partial Rank Correlation Coefficients identifies cattle–cattle transmission, cattle recovery, environmental transmission, and environmental viral decay as key determinants of [Formula: see text]. Response surfaces and PRCC-guided intervention scenarios show that reducing cattle transmission yields the greatest reduction in epidemic burden, while enhanced cattle recovery provides an additional effective control pathway. Environmental transmission acts primarily as an amplifier, suggesting that environmental management is most effective when combined with cattle-focused interventions. The proposed framework offers a mathematically tractable basis for analysing threshold behaviour, transmission pathways, and control mechanisms in multi-host HPAI systems, with natural extensions to spatial, stochastic, and movement-based formulations.
Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. International Journal of Biomathematics, 2026 · DOI ↗
Ücretsiz hesapla devam et
Makaleye Sor ile bu makaleye günde 3 soru ücretsiz; makaleyi kaydet, kaynakçasını al, ilgi alanına göre her gün yeni özetler. Çıkarımlar Premium.
Web'de ücretsiz devam etGoogle ya da Apple hesabınla giriş; kart istemez. Bu makaleye geri dönersin.
Telefonda:
Alan: Hayvan Bilimi ve Zooloji
Animal Science and ZoologyAgricultural and Biological Sciences