Akademik Başarısı Yüksek Öğrencilerin Ahlaki Değer Yönelimlerinin İncelenmesi

Özet (abstract)

Bu araştırmanın amacı, akademik alanda başarılı öğrencilerin ahlaki değer yönelimlerini belirlemektir. Böylelikle bilişsel alanda parlak görülen ve öğretim süreçlerinde bu yönde desteklenen bu öğrencilerin duyuşsal alan özelliklerin de keşfedilmesine ve öğretimlerinde dikkate alınmasına katkı sağlamaktır. Nicel bir yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın genel evreni akademik alanda başarılı ortaöğretim öğrencileridir. Araştırmanın örneklemi ise 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezinde faaliyet gösteren fen liseleri öğrencilerinden oluşturulmuştur. Araştırma verileri Diyarbakır il merkezindeki Rekabet Kurumu Cumhuriyet Fen Lisesi ve Vali Aydın Arslan Fen Lisesi öğrencilerinden olmak üzere bu iki liseye devam eden 706 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırmada temelde “Akademik alanda başarılı öğrencilerin değer tercih sıralamaları nedir ve bu sıralamaları cinsiyetlerine göre nasıldır?” sorularına yanıt aranmıştır. Bu araştırma sonucunda öğrenciler tarafından en çok önemsen beş değerin, birinci sırada “aile kurumuna önem verme” daha sonra sırası ile namuslu olmak, âdil olmak, güvenilir olmak ve dürüstlük değerleri olduğu; en az tercih alan beş değerin ise, en azı misafirperverlik olmak üzere, kanaat, estetik duyarlılık, ölçülülük ve paylaşımcı olmak değerlerinin olduğu görülmüştür. Bu kapsamda ilgili literatür incelendiğinde bilişsel alanda gelişkin bir potansiyele sahip öğrencilerin karakteristik olarak aile kurumuna önem verme, namuslu olmak, adalet, güven, doğruluk, dürüstlük gibi ahlaki özelliklere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin değerleri önemseme düzeylerinin, cinsiyete göre bazı değerlerde değişiklik gösterdiğine ulaşılmıştır. Akademik alanda başarılı öğrencilerin cinsiyetlerine göre değer yönelimlerinin genel popülasyona benzerlik gösterdiği ve kapsamdaki kuramsal bilgilerin bu öğrenciler için de geçerliliğini koruduğu söylenebilir. Hatta ilgili literatürde de bilişsel alanda gelişkin potansiyele sahip öğrencilerin toplumsal norm ve kültüre hususen saygılı duyduklarına, bunları benimsemek üzere sorguladıklarına ve hatta bunların bilinçli bir taşıyıcısı olabildiklerine ilişkin referanslarla da karşılaşılmıştır.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2021 · DOI ↗