4-6 Yaş Grubu Kur’an Kurslarında Materyal Kullanımı: “Adım Adım İyilik Okul Öncesi Eğitim Seti” ne İlişkin Öğretici Görüşlerinin İncelenmesi Üzerine Nitel Bir Araştırma (Karabük Örneği)

Özet (abstract)

Diyanet İşleri Başkanlığı, okul öncesi dönem çocuklarının yaş ve gelişim düzeylerine uygun dinî ve ahlaki gelişimlerini desteklemek amacıyla 2013–2014 eğitim-öğretim yılında pilot bölgelerde 4–6 yaş grubu Kur’an kurslarını başlatmıştır. Bu süreçte söz konusu yaş grubunun ihtiyaçlarına uygun eğitim programları ve öğretim materyalleri geliştirilmiştir. Bu materyaller arasında yer alan etkinlik kitapları, okul öncesi çocukların bilişsel, duyuşsal ve psikomotor gelişimlerini destekleyen önemli araçlar olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte okul öncesi dönemde kullanılan materyallerin çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun olması, ilgi çekici nitelikte bulunması ve çok yönlü gelişimlerini desteklemesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda araştırma, Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yayınlanan Adım Adım İyilik Okul Öncesi Eğitim Seti’ni 4-6 yaş grubunda görev yapan öğreticilerin görüşleri doğrultusunda içerik, görsel tasarım ve fiziksel özellikleri bakımından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenine göre tasarlanmıştır. Bu araştırmada 4-6 yaş grubunda çalışan öğreticilerin materyal kullanımı ve Adım Adım İyilik isimli okul öncesi eğitim seti hakkında görüş, deneyim ve sorunlarının betimlenmesi hedeflendiğinden dolayı durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Karabük’te bulunan 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kurslarında görev yapan öğreticiler oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların sayısı belirlenmeden araştırmaya başlanmış ve görüşme sayısı 20’ye ulaştığında toplanan verilerin tekrarlanmasından dolayı çalışmanın veri doygunluğuna ulaştığı düşünülerek görüşmeler tamamlanmıştır. Çalışmada literatür taraması sonrasında ve alan uzmanlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Katılımcılardan randevu alınmış ve araştırma hakkında bilgi verilmiştir. Katılımcılara “Gönüllü Onam Formu” sunularak katılımcıların onayı alınmıştır. Araştırmada görüşmeler katılımcılarla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada verilerin analizi, içerik analizi tekniği ile yapılmıştır. Araştırmada toplanan veriler transkripsiyon işlemi sonrasında belirli kodlar ve kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Kategorilere dayanan tematik analiz literatürle karşılaştırılarak bütünsel bir yaklaşımla yorumlandı. Araştırma sonucu, 4–6 yaş grubu Kur’an kurslarında görev yapan öğreticilerin derslerinde çeşitli öğretim yöntem ve tekniklerinden yararlandıklarını ve aynı zamanda farklı öğretim materyallerini kullandıklarını göstermektedir. Bu kapsamda öğreticilerin, derslerde eğitim seti olarak Adım Adım İyilik Eğitim Seti’ni tercih ettikleri tespit edilmiştir. Kur’an kursu öğreticilerinin söz konusu sete ilişkin değerlendirmeleri incelendiğinde, setin fiziksel özelliklerinin sınıf içi kullanım açısından uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, eğitim setinin görsel ve içerik yönünden değerlendirilmesi sonucunda ise 4–6 yaş grubu çocukların ilgisini çekecek nitelikte olması ve içeriğin kolaydan zora doğru olacak şekilde iyileştirmeye ihtiyaç olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları çerçevesinde görsel tasarımının çocukların dikkatini çekecek şekilde geliştirilmesi ve içerik yapısının basitten karmaşığa doğru kademeli bir ilerleme sağlayacak biçimde düzenlenmesi önerilmektedir. Bu araştırmanın, 4-6 yaş grubuna yönelik Kur’an kurslarında kullanılan eğitsel materyallerin geliştirilmesi ve güncellenmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Yazarların özeti; kaynağından alınmıştır. Journal of The Near East University Faculty of Theology, 2026 · DOI ↗